លោក ផាន សុផាត ជាអតីតពលករមកពីប្រទេសថៃម្នាក់ ក្នុងចំណោមពលករខ្មែរប្រមាណជាង៩០ម៉ឺននាក់ បច្ចុប្បន្នកំពុងសន្ស៊ាំខ្លួនទៅនឹងការដាំដុះបន្លែបញ្ជូនទៅលក់នៅលើទីផ្សារដើម្បីសន្សំប្រាក់បង់សងធនាគារផង និងផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃដែលកំពុងមានការខ្វះ ខាត ខណៈអង្គការសង់ត្រាល់លើកឡើងថា ការបង្កើនការងារនិងមុខរបរក្នុងប្រទេសគឺជាការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារពលករ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ។
បន្ថែមពីនេះសង់ត្រាល់បានបញ្ជាក់ថា ការយកចិត្តទុកដាក់រៀបចំគោលនយោបាយនានាដោយដាក់បញ្ចូលពលករចំណាកស្រុក គឺជាការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សផង និងអភិវឌ្ឍសេដ្ចកិច្ចជាតិផង ព្រោះពួកគេទាំងនោះជាចលករសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ សហគមន៍ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល ។
ជាមួយគ្នានេះក្រសួងការងារជំរុញឱ្យអតីតពលករដែលមានបំណុលប្រញាប់រកការងារក្នុងស្រុកធ្វើដើម្បីកសាងជីវភាពឱ្យកាន់តែប្រសើរ ដោយអះអាងថា ការងារមានសម្បូរបែប ។
លោក ផាន សុផាត អតីតពលករធ្លាប់ធ្វើការក្នុងចម្ការដំណាំ និងធ្វើសំណង់នៅប្រទេសថៃ ប្រមាណ៦ឆ្នាំ រស់នៅឃុំពេជ្រចិន្តា ស្រុកភ្នំព្រឹក ខេត្តបាត់ដំបង និងភរិយារបស់លោកធ្លាប់ទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលពីការដាំបន្លែក្នុងផ្ទះសំណាញ់បច្ចុប្បន្នមានផ្ទះសំណាញ់ចំនួន៣សម្រាប់ដាំបន្លែស្ពៃក្តោប ស្ពៃក្រញ៉ាញ់ និងស្ពៃតឿ។ បុរសវ័យ៣២ឆ្នាំរូបនេះឱ្យដឹងថា ក្នុងផ្ទះសំណាញ់មួយខ្នងលោកអាចដាំបន្លែលក់បានគិតជាមធ្យមប្រមាណ១លាន៥០ម៉ឺនរៀលដោយប្រើរយៈពេលដាំប្រមាណជាង៧០ថ្ងៃ។ ចំពោះប្រាក់ដែលទទួលបានពីការ លក់បន្លែបើកាត់ថ្លៃពូជថ្លៃជីអាចនៅសល់បានប្រហែល១លានរៀល ។
លោក សុផាត ដែលមានកូនពីរនាក់ក្នុងបន្ទុកបាននិយាយថា៖ «តាមពិតកាលពីខ្ញុំធ្វើការនៅថៃប្រពន្ធខ្ញុំនៅផ្ទះ គឺគាត់បានដាំបន្លែនេះដែរ តែដាំតិចពីព្រោះមានផ្ទះសំណាញ់តែ១ទេ។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីខ្ញុំត្រឡប់មកពីថៃកាលពីខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ ខ្ញុំក៏ដំឡើងផ្ទះសំណាញ់២ទៀតដើម្បីពង្រីកការដាំបន្លែពីព្រោះពេលគេបិទព្រំដែនបន្លែក្នុងស្រុកយើងលក់រាងដាច់មានម៉ូយគេមកទិញដល់ផ្ទះ» ។
យ៉ាងណាក្តីអតីតពលកររូបនេះក៏នៅតែមានបំណងចេញទៅរកការងារធ្វើទៀតដែរដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូល ដោយទុកការដាំបន្លែឱ្យប្រពន្ធនិងកូន។ គ្រួសារលោក សុផាត មានដីកសិកម្មសម្រាប់ធ្វើស្រែប្រមាណជិត១ហិកតា និងមានដីសម្រាប់ដាំបន្លែប្រមាណជា៣០ម៉ែត្រគុណនិង៤០ម៉ែត្រ ។
លោកនិយាយថា៖ «បន្ទាប់ពីខ្ញុំមកពីថៃ គ្រួសារខ្ញុំបានខ្ចីលុយធនាគារបន្ថែម៣០០០ដុល្លារទៀតធ្វើឱ្យការជំពាក់ធនាគារឡើងដល់ជាង៥០០០ដុល្លារ។ ខ្ញុំខ្ចីគេយកមកជួសជុលផ្ទះនិងធ្វើជាដើមទុនសម្រាប់ពង្រីកការដាំបន្លែបន្ថែម។ ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវចេញទៅរកលុយយកមកដោះបំណុលគេពីព្រោះបើពឹងតែទៅលើការដាំបន្លែមួយមុខគឺបានតិចណាស់មិនងាយសងគេរួចទេ» ។
បើតាមលោក សុផាត លោកគ្រោងទៅរកការងារសំណង់ធ្វើនៅនៅភ្នំពេញ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមថៃឈ្លានពានកាលពីខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ បានឈានចូលដល់បទឈប់បាញ់ លោក សុផាត គិតថា នៅពេលដែលស្ថានការណ៍ព្រំដែនប្រទេសទាំង២ត្រូវបានដោះស្រាយហើយច្រកព្រំដែនបើកដំណើរការឡើងវិញលោកចង់ត្រឡប់ទៅរកការងារធ្វើនៅប្រទេសថៃមួយរយៈទៀត។ ប៉ុន្តែ បុរសអ្នកស្រុកភ្នំព្រឹករូបនេះបានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា កាលពីដើមខែមករាឆ្នាំ២០២៦នេះថា ចាប់ពីពេលនេះតទៅលោកឈប់ទៅជាន់ទឹកដីថៃទៀតហើយ ពីព្រោះលោកមានការឈឺចាប់ណាស់នៅពេលដែលកងទ័ពថៃបានលើកទ័ពចូលមកឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជាជាលើកទី២ទាំងកំរោលចាប់ពីថ្ងៃទី៧ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។
ទាក់ទងនឹងការដាំបន្លែនេះដែរ អ្នកស្រី អួរ ហាយ ជាស្ត្រីមេម៉ាយមានវ័យ៧៥ឆ្នាំ បានឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីជាសមាជិកម្នាក់នៃសហគមន៍កសិករដាំបន្លែរស់នៅភូមិជ្រៃខាងជើង ឃុំកៀនសង្កែ ស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាប។ ស្រ្តីវ័យចំណាស់ដែលបច្ចុប្បន្នរស់នៅជាមួយកូនប្រុសតែម្នាក់គត់ និងកូនប្រសារ ព្រមទាំងចៅម្នាក់រូបនេះមានដីស្រែតែកន្លះហិកតា និងមានដីដាំដំណាំ១០ម៉ែត្រ៤ជ្រុង។ កូនប្រុសរបស់ស្ត្រីរូបនេះគឺធ្វើជាជាងជួសជុលកង់ ចំណែកកូនប្រសារជាអ្នកដាំបន្លែជាមួយអ្នកស្រី ។
ស្ត្រីចំណាស់មានសម្បុរខ្មៅស្រអែមដែលកំពុងមានជំងឺប្រចាំកាយរូបនេះបាននិយាយប្រាប់ខេមបូចា ខណៈកំពុងអង្គុយនៅលើកាំជណ្តើរផ្ទះរបស់ខ្លួនថា៖ «ខ្ញុំមានដីស្រែតែកន្លះហិកតាទេ។ ឆ្នាំនេះធ្វើស្រូវផ្ការំដួលតែឥឡូវទុំច្រូតលក់អស់ហើយ១គីឡូលក់បាន១០០០រៀល។ ខ្ញុំលក់ស្រូវដើម្បីសងបំណុលគេ។ ឥឡូវសងមិនទាន់រួចទេនៅជំពាក់គេមួយចំនួនទៀតតែនៅជំពាក់តិចដែរទេ។ សព្វថ្ងៃកូនបង្កើតធ្វើជាងប៉ះកង់ កូនប្រសារដាំបន្លែលក់រកចំណូលបានតិចតួចទេ សម្រាប់ហូបប្រចាំថ្ងៃផងសន្សំទុកសងគេផង។ ជីវភាពគ្រួសារខ្ញុំក្រលំបាកណាស់» ។
ស្ត្រីដែលនិយាយរដឺនតាមបែបអ្នកខេត្តសៀមរាបរូបនេះបានត្អូញត្អែរថា សព្វថ្ងៃការដាំបន្លែលក់ឱ្យសហគមន៍ក៏ជួបការលំបាកដែរដោយសារគ្រួសារអ្នកស្រីខ្វះដើមទុនក្នុងការធ្វើរានដាំបន្លែម្យ៉ាងទៀតដីដាំបន្លែមានទំហំតូចមិនអាចដាំបន្លែបានច្រើនទេ ។
កសិករម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ម៉ៅ ចម្រើន វ័យ២៨ឆ្នាំជាអតីតពលករខ្មែរដែលធ្លាប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃរស់នៅឃុំដើមរុនឱ្យដឹងថា ចាប់តាំងពីលោកបានវិលត្រឡប់មកពីថៃវិញលោកបានពង្រីកផ្ទៃដីដាំបន្លែបន្ថែមទៀតដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលគ្រាន់បានសន្សំបង់សងធនាគារ។
លោកថា៖ «កាលខ្ញុំធ្វើការនៅថៃប្រពន្ធខ្ញុំក៏ជាសមាជិកសហគមន៍ដាំបន្លែសុវត្ថិភាពនេះដែរ។ ពេលខ្ញុំមកពីថៃខ្ញុំបានពង្រីកផ្ទៃដីដាំបន្លែបន្ថែមទៀត។ខ្ញុំដាំសាឡាត់ ស្ពៃក្រញ៉ាញ់ និងស្ពៃចង្កឹះលក់ឱ្យសហគមន៍ សហគមន៍គេប្រមូលទិញ។ ទោះយ៉ាងណាខ្មុំមិនអាចសន្សំប្រាក់បានច្រើនដូចកាលខ្ញុំធ្វើការនៅថៃនោះទេ តែធ្វើម៉េចពេលនេះមានតែទ្រាំ»។
អ្នកស្រី ថៃ សូដា អនុប្រធានសហគមន៍កសិកម្មបន្លែសុវត្ថិភាពដែលជាអ្នកប្រមូលទិញបន្លែពីសមាជិកសហគមន៍ និងជាជនបង្គោលនៅខេត្តសៀមរាបបានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នសហគមន៍កសិកម្មបន្លែសុវត្ថិភាពមានសមាជិក៧៣គ្រួសារស្ថិតនៅ៣ឃុំ គឺឃុំកៀនសង្កែ ឃុំដើមរុន និងឃុំតាយ៉ែក ក្នុងស្រុកសូទ្រនិគម។ អ្នកស្រីបន្តថា សមាជិកសហគមន៍មាន៦០គ្រួសារជាស្ត្រីហើយសមាជិកទាំងនោះស្ថិតក្នុងចំណោម ក្រ១ ក្រ២ ជនមានពិការភាព ជនមានវិបត្តិផ្ទុកជំងឺអេដស៍ និងកសិករធម្មតាហើយក៏មានពលករទើបត្រឡប់មកពីថៃមួយចំនួនដែរ។ ក្នុងចំណោមសមាជិកសហគមន៍ជាង៧០គ្រួសារមានមួយចំនួននៅជំពាក់ប្រាក់ធនាគារឬក៏មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនិងចងការប្រាក់គេផ្សេងទៀតផងដែរ ។
អ្នកស្រីនិយាយថា សមាជិកសហគមន៍របស់អ្នកស្រីមាន៨៥ភាគរយ គឺជាអ្នកដាំបន្លែស្លឹកមានដូចជាស្ពៃចង្កឹះស្ពៃក្រញ៉ាញ់ ស្ពៃក្តោបនិងខាត់ណាជាដើម។ ចំណែក១៥ភាគរយទៀតគឺជាអ្នកដាំបន្លែយកផ្លែ និងយកផ្កាដូចជាប៉េងបោះ ត្រប់និងផ្កាខាត់ណា។ បន្លែទាំងនេះត្រូវបានដាំដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារនៅក្រុងសៀមរាបនិងរាជធានីភ្នំពេញ ។
អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ក្រៅពីដាំបន្លែសម្រាប់ហូបខ្លួនឯងដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយសមាជិកគាត់លក់បន្លែនៅក្នុងសហគមន៍រកប្រាក់ចំណូល។ បន្លែរបស់សហគមន៍ត្រូវបាននាំយកទៅលក់ឱ្យផ្សារសហគមន៍ខ្មែរនៅភ្នំពេញដែលចុះកុងត្រាជាមួយគ្នារយៈពេល១២ឆ្នាំមកហើយ និងផ្សារអមរៈរួមទាំងដៃគូផ្សេងទៀតដែលចុះកុងត្រាជាមួយគ្នា» ។
បើតាមអ្នកស្រី សូដា បន្លែដែលប្រជាសហគមន៍បានដាំមិនសូវជាមានបញ្ហាទីផ្សារនោះទេ ពីព្រោះការដាំមានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយអ្នកទិញក៏ប៉ុន្តែពេលខ្លះដាំបន្លែបានច្រើនលើសតម្រូវការក៏បញ្ជូនទៅលក់នៅទីផ្សារសេរីដែរ។ ដោយសារតែសមាជិកសហគមន៍ភាគច្រើនក្រីក្រជាជនងាយរងគ្រោះ ហើយមួយចំនួនកាលពីមុនធ្លាប់តែដើរស៊ីឈ្នួលគេ ដូច្នេះការចូលរួមដាំដុះបន្លែក្នុងសហគន៍ជួបការលំបាកមួយចំនួន ជាពិសេសខ្វះដើមទុនដើម្បីធ្វើផ្ទះសំណាញ់និងធ្វើធ្នើរសម្រាប់ពង្រីកការដាំដុះខណៈពលរដ្ឋមួយចំនួនមានដីតូច បើទោះបីជាមានការជួយសម្របសម្រួលពីថ្នាក់ដឹកនាំសហគមន៍និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក៏ដោយ ។
ស្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំសហគមន៍ដែលជាអ្នកដាំបន្លែផងដែរនោះបានឱ្យដឹងថា៖ «ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះសង្គ្រាមជាមួយថៃមានការបិទច្រកព្រំដែនហើយមានចរន្តជាតិនិយមគាំទ្រផលិតផលខ្មែរ សហគមន៍យើងដាំបន្លែលក់មិនទាន់តម្រូវការទីផ្សារទេហើយមកដល់ពេលនេះនៅបន្តលក់ដាច់ធម្មតា» ។
ក្រៅពីដាំបន្លែផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារប្រជាសហគមន៍បន្លែសុវត្ថិភាពធម្មជាតិក៏មានធ្វើស្រូវពូជ អង្ករសុវត្ថិភាព និងផលិតជាជីកំប៉ុស្តផងដែរ ដោយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយបានជួយដល់សហគមន៍ឱ្យបញ្ជូនសមាជិកទៅរៀនជំនាញធ្វើជីកំប៉ុស្តនៅប្រទេសឥណ្ឌា។ នេះបើតាមអ្នកស្រី សូដា ។
លោក ប្លោក ប៉ៃ វ័យ៦៧ឆ្នាំ ជាជំទប់ទី១ ឃុំកៀនសង្កែ ស្រុកសូទ្រនិគម បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងឃុំនេះ គឺជាកសិករធ្វើស្រែប្រាំង និងស្រែវស្សាហើយនិងដាំដំណាំរួមផ្សំផ្សេងៗ ខណៈមួយចំនួនធ្វើចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃ។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះសង្គ្រាមកាលពីខែកក្កដាមក មានពលរដ្ឋជាង២០០នាក់បានវិលមកពីប្រទេសថៃវិញ ប៉ុន្តែនៅមានមួយចំនួនទៀតនៅតែបន្តធ្វើការនៅប្រទេសថៃនៅឡើយ ។
លោកនិយាយថា៖ «អ្នកដែលវិលត្រឡប់មកពីថៃនៅពេលនេះភាគច្រើនក៏បានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់ខេត្តផ្សេងៗទៀតផងដែរ ដោយសារតែគ្រួសារពួកគាត់ក្រីក្រហើយថែមទាំងជំពាក់បំណុលគេថែមទៀត។ ពួកគាត់មិនបានមកនៅផ្ទះយូរទេក៏ចេញទៅបាត់អស់ទៀត» ។
លោកលើកឡើងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្ចីលុយធនាគាយកមកបង្កើតមុខរបរ និងធ្វើស្រែព្រមទាំងដាំដំណាំផ្សេងៗប៉ុន្តែលទ្ធផលមិនទទួលបានដូចបំណងដែលបានរំពឹងទុកឡើយ។ យ៉ាងណាក្តីលោកថា មានគ្រួសារកសិករមួយចំនួនក្នុងនោះក៏មានអ្នកទើបវិលត្រឡប់មកពីថៃវិញផងដែរ បានចូលរួមជាមួយសហគមន៍កសិកម្មបន្លែសុវត្ថិភាព ដោយដាំបន្លែផ្សេងៗបញ្ជូនទៅកាន់ទីផ្សារតាមរយៈសហគមន៍ ។
លោកនិយាយថា៖ «សហគមន៍កសិកម្មបន្លែសុវត្ថិភាពបានជួយគ្រួសារកសិករក្រីក្រក្នុងឃុំយើងបានច្រើនដែរ គឺបានចូលរួមចំណែកកាត់បន្ថយការធ្វើចំណាកស្រុក។ កសិករគាត់ដាំបន្លែទៅតាមកិច្ចសន្យាទីផ្សារទៅតាមមេសហគមន៍» ។
បើតាមលោកជំទប់ទី១ឃុំកៀនសង្កែរូបនេះ ដោយសារតែបច្ចុប្បន្នពលរដ្ឋមួយចំនួនគ្មានលទ្ធភាពបង់សងធនាគារខាងមន្ត្រីធនាគារគេចុះមកសិក្សារៀបចំតារាងកម្ចីឡើងវិញដោយបន្លាយពេលទៅតាមពេលវេលាដែលពលរដ្ឋគាត់អាចមានលទ្ធភាពរកប្រាក់បង់សងបាន ។
លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្មរុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទមិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើរសុំធ្វើអត្ថាធិប្បាយថាតើវិស័យកសិកម្មបានរួមចំណែកអ្វីខ្លះក្នុងការផ្តល់ការងារដល់អតីតពលករមកពីថៃប្រមាណ៩០ម៉ឺននាក់នោះទេ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។
ចំណែក លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានប្រាប់ខេមបូចាថា ក្រសួងមិនមានតួលេខច្បាស់ពីចំនួនអតីតពលករដែលជ្រើសរើសយកការងារដាំដុះឬធ្វើស្រែធ្វើចម្ការក្នុងវិស័យកសិកម្មនោះទេ គឺក្រសួងមានតែតួលេខអតីតពលករទទួលបានការងារធ្វើទូទៅមកដល់ពេលនេះមានជាង៥០ម៉ឺននាក់ ។
ជាមួយគ្នានេះលោកបានអំពាវនាវថា៖ «សូមបងប្អូនអតីតពលករមកពីប្រទេសថៃទាំងអស់ដែលមានបំណុល ប្រញាប់រួសរាន់ស្វែងរកការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុកដើម្បីដោះស្រាយជីវភាពឱ្យប្រសើរឡើង។ បច្ចុប្បន្ននេះ ការងារក្នុងស្រុកយើងមានសម្បូរបែប អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាង ប្រាក់ឈ្នួលក៏សមរម្យ ជាពិសេសយើងមានលក្ខខណ្ឌការងារកាន់តែល្អប្រសើរ» ។
អង្គការសង់ត្រាល់បានលើកឡើងថា ការបង្កើនការងារ និងមុខរបរក្នុងប្រទេសដល់អតីតពលករចំណាកស្រុក គឺជាការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារពលករនិងសេដ្ឋកិច្ចជាតិខណៈអតីតពលករចំណាកស្រុកដែលធ្លាប់ធ្វើការងារនៅក្រៅប្រទេសសុទ្ធតែមានចំណេះដឹងជំនាញ និងបទពិសោធន៍ល្អៗ។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវធានានូវការផ្តល់ការងារ និងមុខរបរសមរម្យ ដើម្បីចូលរួមចំណែកនូវវឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់ពួកគេផង និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិយើងផង ។
អង្គការសង់ត្រាល់បានលើកឡើងទៀតថា ការផ្តល់ការគាំពារសង្គមដល់ពលករចំណាកស្រុក និងអតីតពលករចំណាកស្រុកគឺជារឿងចាំបាច់ ព្រោះពួកគេមានតម្រូវការខានមិនបានសម្រាប់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរួមមានការផ្តល់បណ្ណសមធម៌ បណ្ណ ប ស ស កញ្ចប់សាច់ប្រាក់ក្នុងគ្រួសារ ការងារសមរម្យនៅក្នុងស្រុក និងការបន្ថូរបន្ថយបំណុលជាដើម ។
បន្ថែមពីនេះការយកចិត្តទុកដាក់រៀបចំគោលនយោបាយនានាដែលត្រូវដាក់បញ្ចូលពលករចំណាកស្រុកគឺជាការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សផង និងអភិវឌ្ឍសេដ្ចកិច្ចជាតិផង ពីព្រោះពួកគេទាំងនោះជាចលករសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ សហគមន៍ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល ។
លោក មឿន តុលា ប្រធានអង្គការសង់ត្រាល់បានថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាមួយកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា សង់ត្រាល់បានបើកធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយចាប់តាំងពីអំឡុងខែសីហាដល់ខែតុលាឆ្នាំ២០២៥ លើពលករចំណាកស្រុកជាង៥០០នាក់ក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន១១។ បើតាមលោកតុលា ការបើកសិក្ខាសាលាដែលមានអ្នកជំនាញនិងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធរួមទាំងពលករចូលរួមគឺដើម្បីប្រមូលធាតុចូលបន្ថែមទាក់ទងនឹងការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលនឹងចេញផ្សាយក្នុងពេលខាងមុខ ។
លោក តុលា បានថ្លែងថា៖ «សិក្ខាសាលានេះគឺជាវេទិការដ៏សំខាន់សម្រាប់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យការពិភាក្សាការពិគ្រោះយោបល់អំពីផលប៉ះពាល់ជាក់ស្តែងនិងផ្តល់យោបល់សម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រកែលម្អដូចជាការលើកកម្ពស់សិទ្ធិពលករចំណាកស្រុកការការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក និងការបង្កើតការងារនៅក្នុងស្រុក»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ទី២ គឺផ្តល់នូវវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជំនាញផ្សេងៗសម្រាប់ឱ្យពួកគាត់អាចរកការងារ ឬក៏បង្កើតមុខរបរនៅក្នុងស្រុកជួយហិរញ្ញវត្ថុបឋមសម្រាប់គ្រួសារពលករដែលរងផលប៉ះពាល់លើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងគាំពារប្រព័ន្ធជំនួយសង្គមដល់អតីតពលករដែលក្រីក្រជាដើម» ។
អង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន១៨បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយកាលពីថ្ងៃទី៧ខែតុលាឆ្នាំ២០២៥ថា ការវិលត្រឡប់យ៉ាងគំហុកនៃពលករចំណាកស្រុកមកពីប្រទេសថៃក្នុងចំនួនដ៏ច្រើនប្រមាណជាង៩០ម៉ឺននាក់បង្កជាផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង បន្ថែមទៅលើស្ថានភាពការងារ និងសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេស ដែលកំពុងតែលំបាកស្រាប់ទៅហើយ។ ចំនួនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៃការវិលត្រឡប់របស់ពលករខ្មែរពីប្រទេសថៃដែលពុំធ្លាប់មាននេះ កំពុងក្លាយជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់មួយ ទៅលើសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស និងសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ស្របពេលដែលបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមិនមានការងារធ្វើគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់គ្នានោះទេ ខណៈក្នុងចំណោមពលករទាំងនោះ មានប្រមាណ៨០ភាគរយមានផ្ទៃដីសម្រាប់ធ្វើកសិកម្មតិចជាង១ហិកតា ដែលហេតុដូច្នេះពួកគេមិនអាចវិលត្រឡប់ទៅធ្វើកសិកម្មបានឡើយ ។
សម្រាប់អតីតពលករដែលមកពីថៃលោក សុផាត បានបន្ថែមទៀតថា បើសិនជាកសិផលកសិកម្មមានដូចជាស្រូវនិងបន្លែមានទីផ្សារលក់បានតម្លៃសមរម្យ វិស័យនេះអាចនឹងស្រូបយកការងារបានច្រើន ដូច្នេះក៏អាចរួមចំណែកកាត់បន្ថយការធ្វើចំណាកស្រុកបានច្រើនផងដែរ ៕