ប្រភព៖ VOD
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកឃ្លាំមើល បានសម្ដែងក្ដីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអនាគតរបស់យុវជនខ្មែរ ដែលកំពុងស្លុងអារម្មណ៍នឹងអំណាចទឹកលុយ ហើយលែងខ្វល់នឹងផលប៉ះពាល់អនាគតដ៏យូរអង្វែងរបស់ខ្លួន និងប្រទេសជាតិទៅថ្ងៃមុខ ដែលបន្តចាញ់បោកធ្វើការឱ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញ។
ប្រធានអង្គការសម្ព័ន្ធភាពការងារ ហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ លោក មឿន តុលា ថ្លែងប្រាប់វីអូឌីថា ការអូសទាញតាមរយៈការងារនេះ បានកើតឡើងយ៉ាងច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយជាក្ដីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងថា នឹងធ្វើឱ្យមុខមាត់កម្ពុជារងការខូចខាតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ បើយុវជនខ្មែរមិនប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយចេះតែព្រមធ្វើការងារបម្រើក្រុមឧក្រិដ្ឋជនទាំងនោះ។
លោកគូសបញ្ជាក់ថា បើទោះបីជាយុវជនយើងខ្វះខាត ឬស្ថានភាពគ្រួសារមានវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុជំពាក់ធនាគារយ៉ាងណា ក៏ពុំគួរជ្រើសរើសការងារជាមួយក្រុមឧក្រិដ្ឋជននោះទេ ព្រោះចង់មិនចង់ ផលលំបាកនៅថ្ងៃមុខមានច្រើន ដូចជា អាចត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន និងខូចអនាគត ឬពុំអាចរកការងារថ្មីទៀតបានឡើយ។
លើសពីនេះ មុខមាត់ជាតិកាន់តែអាប់ឱន ហើយបរទេសនឹងស្អប់ខ្ពើមកម្ពុជា ដោយសារអស់ទំនុកចិត្តតែម្ដង។ ដោយមើលឃើញផលលំបាកនេះ ស្ថាប័នរបស់លោកបានបង្កើតកម្មវិធីមួយដែលលោកអះអាងថា នឹងអាចជួយណែនាំយុវជនកម្ពុជាដែលកំពុងរកការងារ កុំឱ្យចាញ់បោកក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆបោកតាមអនឡាញ។
លោក មឿន តុលា ថ្លែងថា៖«យើងមិនចង់ឱ្យសង្គមខ្មែរយើង ក្លាយជាសង្គមមួយសម្រាប់តែបោកប្រាស់គេទេ ហើយវាមិនល្អសម្រាប់ជាតិសាសន៍ខ្មែរទេ។ អ៊ីចឹងដោយហេតុផលនឹងហើយ ទើបយើងបង្កើតឧបករណ៍ (Job Scam Detector) ហ្នឹងឡើង។ ឧបករណ៍នឹងមិនបានប្រាប់ ឬធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្តជួសអ្នកការងារធ្វើទេ។ ប៉ុន្តែឧបករណ៍នឹងគ្រាន់តែបង្ហាញប្រាប់ថា តើសេចក្ដីប្រកាសរកការងារធ្វើហ្នឹង វាមានហានិភ័យកម្រិតណា កម្រិតខ្ពស់បំផុត កម្រិតមធ្យម ឬកម្រិតទាប»។
កម្មវិធីពិនិត្យការងារ ឈ្មោះថា Job Scam Detector ផ្ដល់ជូនដោយឥតគិតថ្លៃនិងគ្រប់ពេល។ កម្មវិធីអាចផ្ដល់យោបល់យ៉ាងលឿនលើតេឡេក្រាម ដែលជាឧបករណ៍ដំណើរការដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Bot)។ អ្នកប្រើប្រាស់គ្រាន់តែថតរូបផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយការងារនោះ ដាក់ចូលក្នុងកម្មវិធី នឹងពន្យល់លម្អិតពីស្ថានភាពការងារ ព្រមទាំងផ្ដល់យោបល់ជាក់លាក់ ដើម្បីប្រាប់អ្នកចង់រកការងារធ្វើឱ្យប្រុងប្រយ័ត្ន ជៀសវាងចាញ់បោកក្លាយជាជនរងគ្រោះ និងជាអ្នកឆបោកគេបន្តលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ បច្ចុប្បន្នការផ្សព្វផ្សាយការងារទាំងនោះ មានច្រើនតាមបណ្ដាញសង្គមមានហ្វេសប៊ុក តិកតុក និងតេឡេក្រាមជាដើម។
អ្នកតាមដានម្នាក់ដែលថ្លែងលាក់ឈ្មោះ និងសំឡេង អះអាងថា ក្រោយទទួលបានការងារ យុវជនខ្មែរត្រូវបានក្រុមឧក្រិដ្ឋជនប្រើឱ្យធ្វើការងារមួយចំនួន ដូចជា អ្នកបកប្រែ ឬភ្នាក់ងារផ្សព្វផ្សាយការងារនោះបន្តទៅពលរដ្ឋខ្មែរផ្សេងទៀត។ ក្រៅពីនេះ ធ្វើជាអ្នកបម្រើសេវាកម្ម បាយទឹក អនាម័យ ដឹកជញ្ជូន ឬជួសជុលក្នុងអគារជាដើម។
ចំណែកយុវតីមានសម្រស់ស្អាតៗ ត្រូវបានជ្រើសរើសធ្វើការជាមួយមេក្រុមភាគច្រើនជាជនជាតិចិន និងក្លាយជាស្ត្រីកំណាន់របស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មកជនជាតិចិនទាំងនោះ ផ្ដល់លុយកាក់ច្រើន និងរស់នៅដូចប្ដីប្រពន្ធ រហូតមានកូនទៀតផង។ លើសពីនេះ ពួកគេបានជួលមន្ត្រីប៉ូលិស កងរាជអាវុធហត្ថ ឬទាហានធ្វើជាអង្គរក្ស និងអ្នកបើកបរដោយផ្ដល់ប្រាក់ខែខ្ពស់ សម្រាប់គំរាមសម្លុតជនរងគ្រោះដែលពួកគេបង្ខាំងឱ្យឆបោក។
មិនខុសពីការមើលឃើញរបស់ លោក មឿន តុលា ឡើយ អ្នកឃ្លាំមើលម្នាក់រស់នៅប្រទេសន័រវេស (Norway) លោក ម៉ែន ណាត បានសម្ដែងក្ដីបារម្ភដូចគ្នា ចំពោះករណីឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។ លោកថា បច្ចុប្បន្ននៅក្រៅប្រទេសគេបានដឹងលឺយ៉ាងច្រើនពីកម្ពុជា ដែលជាសម្បុកនៃឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ និងការជួញដូរមនុស្ស។
កត្តានេះ លោកអំពាវនាវដល់យុវជនខ្មែរត្រូវតាមដានព័ត៌មានសង្គមឱ្យបានជាប់លាប់ និងត្រូវប្រយ័ត្នខ្ពស់ មុននឹងធ្វើការងារដែលមានប្រាក់ខែខ្ពស់ ជាមួយពួកឧក្រិដ្ឋជនដោយមិនដឹងខ្លួន។ លោកក៏គាំទ្រនូវការបង្កើតកម្មវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់ការងារដែលអង្គការសង់ត្រាល់ទើបបង្កើតឡើង។ លើសពីនេះ លោកស្នើធ្វើយ៉ាងណាផ្សព្វផ្សាយកម្មវិធីនេះ ឱ្យបានទូលំទូលាយ។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «ខាងក្រុមគោលដៅដូចជាអង្គការ NGO សង្គមស៊ីវិល និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលគួររួមគ្នាសស្រាក់សស្រាំ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយបញ្ហានឹងឱ្យបានទូលំទូលាយ ជៀសវាងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចាញ់កលល្បិចមេឆបោកអនឡាញ។ ទី២ អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់បង្ក្រាបពួកមេខ្លោងនៅពីក្រោយខ្នងនៃបទឧក្រិដ្ឋហ្នឹង ទាំងអ្នកតូចអ្នកធំ ពួកឧកញ៉ា ពិសេសពួកមនុស្សស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីរបស់ខ្មៅរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកហ្នឹង មេត្តាស៊ើបអង្កេតរកយុត្តិធម៌ ដើម្បីនាំខ្លួនទៅតុលាការតាមផ្លូវច្បាប់»។
ឆ្លើយតបនឹងកង្វល់នេះ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ អ្នកស្រី ជូ ប៊ុនអេង និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍នៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស ថ្លែងប្រាប់វីអូឌីថា អ្នកស្រីគាំទ្រការបង្កើតកម្មវិធីនេះ។ ប៉ុន្តែ អ្នកស្រីស្នើឱ្យការផ្សព្វផ្សាយធ្វើឡើងតាមគោលការណ៍តែមួយ ជៀសវាងពលរដ្ឋភាន់ច្រឡំ ហើយកុំគិតថា រដ្ឋាភិបាលមិនបានធ្វើការងារនេះ។ អ្នកស្រីអះអាងថា អាជ្ញាធរកំពុងផ្សព្វផ្សាយ ព្រមទាំងចុះអប់រំពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋានផ្ទាល់ទៀត។
លើសពីនេះ អ្នកស្រីស្នើអង្គការសង់ត្រាល់ ព្រមទាំងអង្គការដៃគូផ្សេងទៀតមកជួបក្រសួងផ្ទាល់ ដើម្បីឱ្យចំទិសដៅដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងធ្វើ។
អ្នកស្រី ជូ ប៊ុនអេង ថ្លែងថា៖ «ព្រោះកន្លងមក អ្នកណាក៏តាំងខ្លួនបង្ការទប់ស្កាត់ដែរ តែជាទីបំផុតសួរថា ជោគជ័យអត់? នៅពេលយើងនិយាយមិនត្រូវរឿងគ្នា។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំលើកទឹកចិត្ត បើចង់ធ្វើរឿងនេះ សូមមកជជែកគ្នាពីនីតិវិធី ហើយប្រហែលមិនមែនមានតែសង់ត្រាល់១ទេ ធ្វើរឿងហ្នឹង។ អង្គការដៃគូច្រើនណាស់ធ្វើការរឿងហ្នឹង ហើយគ្រប់ផ្នែកគ្រប់វិស័យត្រូវធ្វើការទប់ស្កាត់រឿងនេះ»។
បើទោះបីជាអង្គការសង់ត្រាល់មិនទាន់បានជួបមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ជុំវិញកម្មវិធីនេះយ៉ាងណាក្ដី ប្រធានអង្គការសង់ត្រាល់ លោក មឿន តុលា យល់ថា ការងាររបស់អង្គការលោកគួរទទួលបានការសាទរ ស្របនឹងការអំពាវនាវរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដែលស្នើពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិល ឱ្យចូលរួមសហការ ដើម្បីកម្ចាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា។
លោក មឿន តុលា និយាយថា៖ «ខ្ញុំគិតថា គួរមានការសាទរពីរដ្ឋដែរ។ ព្រោះតែឧបករណ៍នេះ យើងពញ្ញាក់អ្នករកការងារធ្វើកុំឱ្យចាញ់បោកគេ និងក្លាយទៅជាជនបោកប្រាស់។ វាក៏ស្របទៅនឹងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋកំពុងតែរុញ។ ពិសេសនាយករដ្ឋមន្ត្រីទើបប្រកាសថ្មីថា ប្ដេជ្ញាចិត្តបង្ក្រាប ឬលុបបំបាត់ឧស្សាហកម្មឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនេះ»។
ចំណែក អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី សាទរចំពោះការខំប្រឹងប្រែងរបស់អង្គការសង់ត្រាល់ ហើយលោកជំរុញឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បង្កើនការសហការឱ្យបានជិតស្និទ្ធ ពិសេសពង្រឹងការអប់រំពីឌីជីថល តាមរយៈការអប់រំនៅតាមសាលារៀនឱ្យបានទូលំទូលាយ ដើម្បីឱ្យយុវជនមានសមត្ថភាពឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយឱ្យបានឆាប់រហ័សដោយខ្លួនឯង។
លើសពីនេះ លោកស្នើឱ្យបង្កើតការរាយការណ៍ព័ត៌មានដោយងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនរងគ្រោះ ព្រមទាំងផ្ដល់ការងារក្នុងស្រុកដល់យុវជនដែលមានស្ថិរភាព និងបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញពិតប្រាកដសម្រាប់ពួកគេ ដែលលោកហៅថា ជាដំណោះស្រាយយូរអង្វែង។
លោក សេង វណ្ណលី ថ្លែងថា៖ «តាមរយៈការសិក្សា និងសង្កេតកន្លងមក ឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រទាក់ទាញដោយផ្អែកលើតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ច និងប្រាថ្នាចង់បានជីវភាពធូរធារឆាប់រហ័សរបស់យុវជន ដោយពួកគេបង្កើតរូបភាពការងារដោយមើលទៅ មានភាពងាយស្រួល និងមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនលើសលប់។ ប៉ុន្តែ ធាតុពិតគឺជាអន្ទាក់នៃការជួញដូរមនុស្ស និងបង្ខំឱ្យធ្វើការងារខុសច្បាប់តែប៉ុណ្ណោះ។ កត្តានេះ មិនត្រូវតែបំផ្លាញដល់អនាគតយុវជនម្នាក់ៗប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ វាបានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សន្តិសុខសង្គម និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់កម្ពុជាផងដែរ»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកឃ្លាំមើល លើកឡើងស្រដៀងគ្នាថា បញ្ហាការងាររបស់យុវជនខ្មែរជាមួយក្រុមឧក្រិដ្ឋជនទាំងនេះ គឺជាវិបត្តិដ៏ធំសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះបរទេសនឹងខ្លាចរអា មិនហ៊ានសហការនឹងកម្ពុជានោះទេ ដោយពួកគេបារម្ភរឿងទំនុកចិត្តនេះ បើសិនជារដ្ឋាភិបាល មិនអាចដោះស្រាយបានទាន់ពេល និងមានប្រសិទ្ធភាព៕