ប្រភព៖ ខេមបូចា
ប្រធានាធិបតីកូរ៉េ Lee Jae-myung អំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចអន្តរាគមន៍ថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីក្នុងជម្លោះរោងចក្រ CIK ដែលគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិកូរ៉េ បានធ្វើឱ្យអតីតកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជាមានក្តីសង្ឃឹមជាថ្មី ដោយសារពួកគេកំពុងរង់ចាំយុត្តិធម៌អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការតស៊ូផ្នែកច្បាប់ និងការសម្រេចរបស់តុលាការ។ ជម្លោះជាមួយម្ចាស់រោងចក្ររបស់ពួកគេ បានកើតចេញពីការបណ្តេញចេញទាក់ទងនឹងសហជីព និងការរំលោភបំពានសិទ្ធិការងារ ដែលមានតាំងពីឆ្នាំ២០១៧។
នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Lee បានជំរុញឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសរបស់លោក អន្តរាគមន៍ក្នុងករណីវិវាទការងាររោងចក្រ CIK នៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយលើកឡើងពីការបណ្តេញចេញដោយអយុត្តិធម៌ មុនពេលក្រុមហ៊ុនត្រូវបានទិញយកដោយភាគីមួយផ្សេងទៀត។ លោកបានថ្លែងថា បញ្ហានេះបានប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ប្រទេសកូរ៉េនៅបរទេស។
ករណីនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាកាន់តែទូលំទូលាយពីប្រទេសកូរ៉េ រួមទាំងការរំលោភច្បាប់ការងារ និងការបង្ក្រាបសហជីព។
យោងតាមរបាយការណ៍កន្លងមក កម្មករជនជាតិខ្មែរនៅរោងចក្រ CIK ត្រូវបានបណ្តេញចេញ បន្ទាប់ពីបង្កើតសហជីពមួយ ដើម្បីតវ៉ាជាមួយនឹងការបណ្តេញចេញបុគ្គលិកមានផ្ទៃពោះ និងបុគ្គលិកកិច្ចសន្យារយៈពេលខ្លីម្តងហើយម្តងទៀត។ ពួកគេនៅតែរង់ចាំការស្ដារឡើងវិញ ទោះបីជាមានសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការក៏ដោយ។
នៅឆ្នាំ២០១៧ កម្មករ សូ ចន្ធា កើត សុខនី និង ទេព ស្រីនឿន បានបង្កើតសហជីពមួយដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការបណ្តេញចេញជាប្រចាំរបស់កម្មករមានផ្ទៃពោះដោយរោងចក្រ CIK Cambodia ដែលផ្គត់ផ្គង់ម៉ាកអន្តរជាតិល្បីៗ រួមមាន Guess, DAIZ និង Bonafit។
ហេតុផលនេះបានបណ្តាលឱ្យពួកគេត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារ បន្ទាប់មកពួកគេបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅក្រសួងការងារ។ ក្រុមហ៊ុនបានអះអាងថា ការបណ្តេញចេញ ដែលបានកើតឡើងស្ទើរតែភ្លាមៗ គឺ «ចាំបាច់» ដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនបុគ្គលិក ដោយសារតែការបញ្ជាទិញធ្លាក់ចុះ។
ទេព ស្រីនឿន អតីតកម្មករ CIK បាននិយាយថា នាងបានរង់ចាំដំណោះស្រាយអស់រយៈពេលជាងប្រាំបីឆ្នាំមកហើយ។ នាងបាននិយាយថា ការតស៊ូដើម្បីយុត្តិធម៌របស់ពួកគេត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េស្តាប់ឮនៅលើកចុងក្រោយនេះ។ នៅតែតស៊ូដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសាររបស់នាង ឥឡូវនេះនាងធ្វើការក្រៅម៉ោងនៅហាងកែសម្ផស្សមួយក្បែរផ្ទះរបស់នាង ដើម្បីទូទាត់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ។
ស្រីនឿន បានឱ្យដឹងថា៖ «ខ្ញុំមិនដឹងថា យើងអាចត្រឡប់ទៅធ្វើការវិញ ឬទទួលបានសំណងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េបានចង្អុលបង្ហាញករណីរបស់យើងឬអត់។ ប៉ុន្តែខ្ញុំសង្ឃឹមថាវានឹងអនុវត្តតាមច្បាប់ ពីព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់ចង់ជួយយើងមុននេះទេ»។
ចាប់តាំងពីសំណុំរឿងនេះត្រូវបានជំនុំជម្រះដោយតុលាការឧទ្ធរណ៍មក មិនមានការអនុវត្ត ឬការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពណាមួយត្រូវបានធ្វើឡើងទេ ប៉ុន្តែព័ត៌មានពីរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េបានបង្កើនក្តីសង្ឃឹមដល់នាង។
ស្រីនឿន បាននិយាយថា៖ «ចាប់តាំងពីការប្តឹងឧទ្ធរណ៍មក ខ្ញុំមិនបានទទួលព័ត៌មានថ្មីៗណាមួយឡើយ។ ដូច្នេះខ្ញុំគ្រាន់តែសង្ឃឹមថា អ្នកដែលមានអំណាចអាចជួយយើងឱ្យឈានដល់ដំណោះស្រាយមួយ។ សូមជួយយើងផង ព្រោះយើងកំពុងតស៊ូដើម្បីរស់រានមានជីវិតដោយគ្មានប្រាក់ចំណូលទៀងទាត់។ បើខ្ញុំមិនអាចត្រឡប់ទៅធ្វើការវិញបានទេ ខ្ញុំគ្រាន់តែសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានសំណងដោយផ្អែកលើច្បាប់»។
កម្មការិនីម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី កើត សុខនី បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា នាងសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមានពីអន្តរាគមន៍នេះ។ សុខនី បន្តថា៖ «ទោះបីជាករណីនេះនៅតែមិនទាន់ដោះស្រាយអស់រយៈពេលជាងប្រាំបីឆ្នាំមកហើយក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំមានសង្ឃឹមដែរ»។
អ្នកស្រី សុខនី បាននិយាយថា បច្ចុប្បន្ននាងកំពុងធ្វើការនៅក្នុងអាជីវកម្មគ្រួសារមួយនៅជិតផ្ទះរបស់នាងនៅក្នុងខណ្ឌកំបូល ដោយធ្វើការប្រហែល ១០ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយមានប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំសប្តាហ៍។ នាងរំពឹងថា ក្រសួងការងារកម្ពុជា និងកូរ៉េនឹងជំរុញឱ្យបញ្ចប់ជម្លោះការងារដ៏យូរអង្វែងនេះ។
អ្នកស្រី សុខនី បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំសប្បាយរីករាយដែលបានឃើញការអន្តរាគមន៍ពីភាគីកូរ៉េ និងកម្ពុជាទាក់ទងនឹងបញ្ហាដ៏យូរអង្វែងនេះ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ពួកគេនឹងជួយយើងឱ្យទទួលបានលទ្ធផលឆាប់ៗនេះ»។
ឧស្សាហកម្មកាត់ដេររបស់ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដែលមានបុគ្គលិកជិតមួយលាននាក់ ភាគច្រើនជាស្ត្រី។ ដោយមានកម្លាំងពលកម្មជាង ៨៨% នៅក្នុងការងារក្រៅផ្លូវការ។ ការងាររោងចក្រផ្តល់នូវកម្រិតសុវត្ថិភាពការងារខ្លះៗ។
លោក ឃុន ថារ៉ូ អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីនៃមជ្ឈមណ្ឌលអង្គការ មិនមែនរដ្ឋាភិបាលសម្រាប់សម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស (សង់ត្រាល់) បានចង្អុលបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនបានអះអាងថាខ្លួនមិនមានលុយទេ។ លោកបានបន្តថា ប្រសិនបើរឿងនេះជាការពិត វាទំនងជាថាពួកគេ «នឹងសង្កត់ធ្ងន់លើវាក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំ» ដោយបន្ថែមថា វាហាក់ដូចជាក្រុមហ៊ុនមិនទាន់បានវាយតម្លៃពេញលេញអំពីបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនោះទេ។
លោក ថារ៉ូ បានថ្លែងថា៖ «ពួកគេ [រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ] បានស្នើសុំឱ្យម្ចាស់រោងចក្រទាក់ទងមកយើង ប៉ុន្តែយើងមិនទាន់បានទទួលការហៅទូរសព្ទ ឬការរៀបចំណាមួយនៅឡើយទេ»។
អង្គការ សង់ត្រាល់ បានផ្ញើអ៊ីម៉ែលទៅកាន់ក្រសួងការងារកូរ៉េ ជាមួយនឹងការគណនាប្រាក់ឈ្នួលដែលមិនទាន់បានបង់ និងថ្លៃតុលាការសរុបចំនួន ១០៧ ៨៧៧ ដុល្លារ ដែលលោក Lim Sang Bin ដែលជាម្ចាស់បច្ចុប្បន្ននៃ Mix & Match (អតីត CIK) ជំពាក់។ ភរិយារបស់លោក Lim បានប្រាប់តំណាងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល Korean House for International Solidarity ថា ក្រុមហ៊ុនខ្វះថវិកាដើម្បីបង់ប្រាក់ឱ្យកម្មករទាំងបីនាក់។
អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលរំពឹងថា ម្ចាស់រោងចក្រនឹងធានាបាននូវដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងទាន់ពេលវេលា។ នៅឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលកូរ៉េបានជំរុញឱ្យក្រុមគ្រប់គ្រង CIK អនុវត្តសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ប៉ុន្តែនាយកប្រតិបត្តិត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាមិនអើពើនឹងពួកគេ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក Sun Mesa មិនបានឆ្លើយតបទេ នៅពេលទាក់ទងតាមរយៈ តេឡេក្រាម និងទូរសព្ទនៅពេលបោះពុម្ពផ្សាយ៕