ញត្តិជូនចំពោះប្រទេសហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស ដើម្បីធានាការទទួលស្គាល់និងការគោរពអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជានិងរក្សាសន្តិភាពយូរអង្វែង
គោរពជូន
ប្រទេសហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស (២៣ តុលា ១៩៩១)
យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវដោយគោរពដល់គ្រប់ភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីដំណោះស្រាយនយោបាយរួមមួយនៃជម្លោះកម្ពុជា (ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថាជាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស) ចាត់វិធានការជាបន្ទាន់និងសម្របសម្រួលដើម្បីរក្សា ការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីនិងសន្តិភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងដើម្បីរួមចំណែក ដល់ស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។
យោងតាមមាត្រា២ នៃ កិច្ចព្រមព្រៀងទាក់ទិនទៅនឹងអធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យភាព បូរណភាព និងភាពមិនអាចរំលោភបាននៃដែនដី អព្យាក្រិត្យភាព និងឯកភាពជាតិកម្ពុជា ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ចែងថា «ភាគីនានាក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ តាមរយៈនេះ សន្យាយ៉ាងឧទ្បារិកថា ទទួលស្គាល់ និងគោរពគ្រប់បែបយ៉ាងទាំងអស់ដល់អធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យ បូរណភាព និងភាពមិនអាចរំលោភបាននៃដែនដី អព្យាក្រឹតភាព និងឯកភាពជាតិរបស់កម្ពុជា»។
សកម្មភាពយោធានៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ពិសេសនៅចន្លោះថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យយើងខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងនាមជាអង្គការសង្គមស៊ីវិល ទាក់ទងនឹងភាពមិនអាចរំលោភលើដែនដី និងអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាដោយផ្អែកលើកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិនានារវាងកម្ពុជានិងថៃ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស រួមទាំងសេចក្តីសម្រេចឆ្នាំ១៩៦២របស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ស្តីពីប្រាសាទព្រះវិហារ និងសេចក្តីបញ្ជាក់ថ្មីក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ស្ដីពីដែនដីជុំវិញប្រាសាទនោះ។
សកម្មភាពទាំងនេះក៏បំពានផងដែរនូវ៖
- មាត្រា២(៤) នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលហាមឃាត់ការគម្រាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងនឹងបូរណភាពទឹកដី ឬ ឯករាជ្យភាព នយោបាយនៃរដ្ឋណាមួយ។
- មាត្រា៣ នៃសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំង មាត្រា៦ និងមាត្រា១២ នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋនិងសិទ្ធិនយោបាយ (ICCPR) និងកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ (ICESCR)។
- ចេតនា និងកាតព្វកិច្ចដែលមានចែងក្នុងមាត្រា៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីសដែលអំពាវនាវឱ្យប្រទេស ហត្ថលេខី ពិភាក្សានិងចាត់វិធានការដោយសន្តិវិធីដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាដែលបានលើកឡើង។
យោងតាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងការពារជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងអង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) បានបង្ហាញថា៖
- ជនស៊ីវិលជាង ១៧២,០០០ នាក់ត្រូវបានជម្លៀសចេញពីលំនៅដ្ឋាន
- សាលារៀនប្រហែល ៦០០ កន្លែងត្រូវបានបិទ ដែលប៉ះពាល់ដល់សិស្សនិងគ្រូជាង១៥៦,០០០ នាក់។
- តំបន់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌និងសាសនារួមទាំងប្រាសាទព្រះវិហារ (ជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ) បានរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
- របាយការណ៍បង្ហាញពីការប្រើប្រាស់អាវុធហាមឃាត់ និងសារធាតុពុលដែលមានចាំបាច់ត្រូវមានការស៊ើបអង្កេតជាបន្ទាន់និងមិនលំអៀងជាអន្តរជាតិ។
- ស្ត្រី, កុមារនិងមនុស្សចាស់បានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានប៉ះពាល់ដល់សុខភាព សាធារណៈ, ការអប់រំ, ជីវភាពរស់នៅ, បរិស្ថានស្អាត, សុវត្ថិភាព, សុខភាពនិងនិរន្តរភាព។
- ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជាប្រមាណជាមួយលាននាក់បានបាត់បង់ការងារ និងប្រាក់ចំណូលភ្លាមៗខណៈមានករណីនៃការរើសអើងនិងអំពើហិង្សាជាច្រើនត្រូវបានរាយការណ៍ និងចងក្រងជាឯកសារនៅលើបណ្តាញសង្គម ជាពិសេសនៅក្នុងសហគមន៍ដែលពលករចំណាកស្រុកខ្មែររស់នៅ។
ក្នុងបរិបទនៃការវិវត្តបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរទាំងនេះ យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់រដ្ឋហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស៖
- ផ្តើមឱ្យមានការពិគ្រោះជាបន្ទាន់ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា៥ កិច្ចព្រមព្រៀងទាក់ទិនទៅនឹងអធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យភាព បូរណភាព និងភាពមិនអាចរំលោភបាននៃដែនដី អព្យាក្រិត្យភាព និងឯកភាពជាតិកម្ពុជា ដដែល ដើម្បីដោះស្រាយការរំលោភនាពេលបច្ចុប្បន្ននិងទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានការកើនឡើងបន្ថែមទៀត។
- បង្កើតបេសកកម្មស្វែងរកការពិតជាអន្តរជាតិដោយមិនលម្អៀងដើម្បីវាយតម្លៃការខូចខាតនិងស៊ើបអង្កេត ចំពោះការរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ និងសិទ្ធិមនុស្សដូចដែលបានរាយការណ៍កន្លងមក។
- ធានាការអនុវត្តពេញលេញតាមច្បាប់នូវអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជាតាម រយៈមធ្យោបាយការទូតដោយសន្តិវិធី និងស្របច្បាប់ ព្រមទាំងតាមរយៈមធ្យោបាយសម្រប-សម្រួលដែលអាចទទួលយកបានក្នុងការកសាងឡើងវិញនូវទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងរវាងកម្ពុជានិងថៃដោយមានការគាំទ្រពីអាស៊ាន និងអង្គការសហប្រជាជាតិ។
- អំពាវនាវឱ្យមានការបង្កើនការសម្របសម្រួលជាបន្ទាន់ក្នុងការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដោយសមភាព និងតម្លាភាព ព្រមទាំងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសន្តិភាពរយៈពេលវែងរួមទាំងជំនួយសម្រាប់ជនភៀសសឹក និងការផ្សះផ្សារវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាក៏ដូចជាប្រជាជនទាំងអស់មានសិទ្ធិរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ, សន្តិភាព, និង សន្តិសុខក្រោមការការពារនៃច្បាប់អន្តរជាតិ។ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនៅតែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះជាប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់សន្តិភាពក្នុងតំបន់និងវឌ្ឍនភាពបែបប្រជាធិបតេយ្យ។ យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋហត្ថលេខីទាំងអស់បញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរួមរបស់ខ្លួនចំពោះ កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏សំខាន់នេះហើយធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ដើម្បីការពារគោលការណ៍របស់ខ្លួន និងធានាបាននូវអនាគតសន្តិភាពនិងយុត្តិធម៌សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជានិងតំបន់។
ដោយក្តីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់,
ញត្តិនេះគាំទ្រដោយ៖
- អង្គការសកម្មភាពដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ (AFD)
- អង្គការអនាគតកុមារ (AK)
- អង្គការអមរា (AMARA)
- អង្គការអភិវឌ្ឍន៍នារីខ្មែរ (ANKO)
- វិទ្យាស្ថានតស៊ូមតិ និងគោលនយោបាយ (API)
- អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ស្ត្រី (AS)
- អង្គកាអភិវឌ្ឍន៍សំលេងសហគមន៍ (BCV)
- អង្គការពុទ្ធសាសនាដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ (BFD)
- អង្គការខ្មែរអភិវឌ្ឍន៍ជនពិការ និងអ្នកក្រីក្រ (CADDP)
- អង្គការប្រឹក្សាសហគមន៏ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៏ (CCDO)
- សមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា (CCFC)
- មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM)
- អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីការសម្រុះសម្រួលវិវាទ (CCM)
- អង្គការភាពជាដៃគូសង្គមស៊ីវិលកម្ពុជា (CCSP)
- មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស (CENTRAL)
- អង្គការសម្ព័ន្ធភាពការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRAC)
- សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា (ADHOC)
- វិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា (CID)
- សម្ព័ន្ធដើម្បីសុចរិតភាព និងគណនេយ្យភាពសង្គម (CISA)
- សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជាឯករាជ្យ (CITUFED)
- សមាគមកម្ពុជាសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (CIWA)
- សហភាពការងារកម្ពុជា (CLC)
- អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំច្បាប់សម្រាប់សហគមន៍ (CLEC)
- អង្គការលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនិងសារគមនាគមន៍ (CMPO)
- សម្ព័ន្ធសហជីពកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងឧស្សាហកម្ម (COALITION-AI)
- អង្គការកម្ពុជាដើម្បីកុមារ និងការអភិវឌ្ឍន៍(COCD)
- អង្គការសហប្រតិបត្តិការដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ (COFAP)
- គណៈកម្មាធិការដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា (COMFREL)
- ការទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍ បរិស្ថាន និងភាពទទួលខុសត្រូវក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ (ConCERT)
- អង្គការទ្រទ្រង់ស្រ្តីខ្មែរខេត្តកំពង់ធំ (COWS)
- អង្គការសម្ព័ន្ធភាពដៃគូដើម្បីការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ (CPDD)
- អង្គការកែប្រែសហគមន៍ (CTO)
- សហព័ន្ធសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍សេវាកម្មកម្ពុជា (CTSWF)
- សហព័ន្ធសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ធ្វើការផ្នែកទេសចរណ៍ និងសេវាកម្ម (CTWUF)
- សមាគមអភិវឌ្ឍន៍ស្រ្តីកម្ពុជា (CWDA)
- អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កុមារ និងស្ត្រីនៅកម្ពុជា (CWDCC)
- សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (CYN)
- អង្គការបណ្តុះបណ្តាលសហគមន៍ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ (CTOD)
- អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ និងការពារបរិស្ថាន (EPDO)
- អង្គការអប់រំដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ជនបទ (ERCO)
- សមាគមមិត្តភាពសម្រាប់ក្តីសង្ឃឹមកុមារនៃកម្ពុជា (FACCH)
- សមាគមសម្របសម្រួលសេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍កសិកម្ម (FAEC Cambodia)
- សមាគមកសិករដើម្បីសន្តិភាពនិងអភិវឌ្ឍន៍ (FAPD)
- អង្គការដើម្បីជីវភាព និងព្រៃឈើ (FLO)
- អង្គការជំហានដំបូងកម្ពុជា (FSC)
- សហព័ន្ធសហជីពសេរីកម្មករនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (FTUWKC)
- សហព័ន្ធសហជីពសេរីឯករាជ្យ (FUFI)
- អង្គការអប់រំជីវិតនិងសុភមង្គល (HELO)
- អង្គការសង្រ្គោះជនទុរគតនិងមនុស្សចាស់ (HOM)
- អង្គការសិទ្ធិមនុស្សដើម្បីតម្លាភាព និងសន្ដិភាព (HROTP)
- សមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA)
- សហព័ន្ធសហជីពឯករាជ្យ (INTUFE)
- សមាគមជីវិត និងក្ដីសង្ឃឹម (LHA)
- សមាគមខែ្មរដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ជនបទកម្ពុជា (KAFDOC)
- សមាគមក្រុមអភិវឌ្ឍន៍ភូមិ (KAWP)
- អង្គការជនពិការខេត្តក្រចេះ (KDPO)
- អង្គការ សមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ (KKKHRDA)
- អង្គការខ្មែរដើម្បីខ្មែរ (KKO)
- អង្គការខេមរា (Khemara Organization)
- អង្គការសកម្មភាពដើម្បីសុខុមាលភាពស្ត្រីកម្ពុជា (KWWA)
- សមាគមយុវជនខ្មែរ (KYA)
- អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលម្លប់ព្រហ្មវិហារធម៌ (MPC)
- អង្គការភូមិខ្ញុំ (MVi)
- អង្គការអ្នកអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ (NAS)
- អង្គការនាគព័ន្ធដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ (NOD)
- អង្គការអនុផលព្រៃឈើ (NTFP)
- អង្គការគោលដៅយើង (OOO)
- អង្គការបញ្ហាមូលនិធិអប់រំនៅកម្ពុជា (PCEF)
- មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព (PDP-Center)
- អង្គការភាពជាដៃគូដើម្បីបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍ (PED)
- អង្គការពន្លឺកុមារ (PK)
- អង្គការពន្លកខ្មែរ (PKH)
- អង្គការសកម្មភាសមាគមភ្នំនាងកង្រី (PNKA)
- អង្គការព្រហ្មវិហារធម៌ (PVT)
- អង្គការជំនួយជនបទ (RAO)
- សមាគមអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ (RDA)
- អង្គការសហគមន៍អភិវឌ្ឍន៍មិត្តជនបទ (RFCD)
- អង្គការបង្រៀនស្រុកស្រែកម្ពុជា (RTOC)
- សមាគមស្ត្រីជនបទដើម្បីក្សេត្របរិស្ថាន (RWAA)
- សមាគមបេះដូងញញឹមសម្រាប់កុមារ (SHAC)
- អង្គការសាលាសម្រាប់អនាគតរីករាយ (SHFO)
- អង្គការសីលការ (SILAKA)
- អង្គការស្តារកម្ពុជា (SK)
- មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាសាលារៀនកម្ពុជា (SKLC)
- អង្គការជំហាននៃការរីកចម្រើនកម្ពុជា (SSC)
- អង្គការសាមគ្គី (Samaky Organization)
- អង្គការអភិវឌ្ឍន៍ស្ត្រីក្រីក្រទីក្រុង (UPWD)
- អង្គការស្ម័គ្រចិត្តកសាងកម្ពុជា (VBC)
- អង្គការគាំពារកុមារដែលងាយទទួលរងគ្រោះ (VCAO)
- អង្គការកាត់បន្ថយទុពលភាព និងអនក្ខរភាព (VIR)
- អង្គការក្រុមទ្រទ្រង់ភូមិ (VSG)
- សមាគមសំឡេងស្រ្តីសហគមន៍ខេត្តក្រចេះ (WCV-FM 89-50)
- អង្គការវឌ្ឍនភាព (WP)
- អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលធនធានស្រ្តី (WRCO)
- ក្រុមប្រឹក្សាយុវជនកម្ពុជា (YCC)
- សហគមន៍ដីធ្លីព្រៃពាយ កំពត
- សហគមន៍ព្រៃក្បាលខ្លា កំពង់ធំ
- សហគមន៍ឡពាង កំពង់ឆ្នាំង
- បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ (PLCN)
- សហគមន៍ស្ត្រីក្លាហាន
- សហគមន៍សាលាស៊ូស៊ូ
- សហគមន៍ស្មសាន្ត
- ក្រុមពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចយុវជនដើម្បីសមធម៌សង្គម (EYES)